Datasets:

BorisTM
/

bak-rus-parallel

bak stringlengths 1 511	rus stringlengths 1 511	static_sim float32 0.25 1	source stringclasses 2 values	length_bak int64 1 511	length_rus int64 1 511
1990 йылдың 11 октябрендә Башҡортостандың дәүләт суверенитеты тураһында декларация ҡабул ителә.	11 октября 1990 года была принята Декларация о суверенитете Башкортостана.	0.877273	real	95	74
Башҡортостанда 4 104 336 кеше йәшәй.	В Башкортостане проживает 4 104 336 человек.	0.973116	real	36	44
Төбәктең 2/3 өлөшө Көнсығыш-Европа тигеҙлегенең көнсығыш өлөшөндә, Урал алдының тигеҙһеҙ-таулы тигеҙлегендә, 1/4-тән ашыу өлөшө Европа менән Азия киҫешкән Көньяҡ Урал һыртында, 1/10-дан кәмерәк өлөшө Урал аръяғының ҡалҡыулыҡлы-тигеҙ урынында урынлашҡан.	2 / 3 региона расположены в восточной части Восточно-европейской равнины, на равнинно-горном равновесии Предуралья, более 1 / 4 - на пересечении Европы и Азии хребте Южного Урала, менее 1 / 10 - на возвышенно-равнинном месте Зауралья.	0.889484	real	253	234
Республика территорияһында Башҡортостан дәүләт ҡурсаулығы урынлашҡан.	На территории республики расположен Башкирский государственный заповедник.	0.650605	real	69	74
Уларҙың күбеһе Урал аръяғы райондарында урынлашҡан.	Большинство из них расположены в районах Зауралья.	0.83263	real	51	50
Иң ҙурҙары — Асылыкүл һәм Ҡандракүл.	Самые крупные - Аслыкуль и Кандрыкуль.	0.315993	real	36	38
Күлдәр балыҡҡа бай.	Озера богаты рыбой.	0.837138	real	19	19
Геологтар платина һәм алмаз ятҡылыҡтары табылыуын раҫлай.	Геологи подтверждают обнаружение платиновых и алмазных месторождений.	0.839447	real	57	69
Республика территорияһында, атмосфера циркуляцияһы менән бәйле, яуым-төшөмдөң айырмалы булыуы күҙәтелә.	На территории республики, в связи с атмосферной ЦИРКУЛЯЦИЙ, наблюдается разность осадков.	0.694424	real	103	89
Быға Урал тауҙары йоғонто яһай.	На это влияют Уральские горы.	0.764785	real	31	29
Бында Волга-Кама, Урал, Себер, Ҡаҙағстан төрҙәрен осратырға була.	Здесь можно встретить такие виды, как Волга-Кама, Урал, Сибирь, Казахстан.	0.89747	real	65	74
Урмандар республиканың 40%-н биләй.	Леса покрывают 40% территории республики.	0.822674	real	35	41
Урал алдында ҡатнаш урман, төньяҡ һәм көнсығыш тау алды райондарында ылыҫлы-япраҡлы, ҡайын урмандары үҫә.	В Предуралье произрастают хвойно-листовые, березовые леса в смешанных лесных, северных и восточных предгорных районах.	0.778114	real	105	118
Урал алды өлөшөн ҡайын һәм имән ағаслы урман-дала, ҡылған үләнле дала биләй.	Предуральскую часть занимает лесостепь с березовым и дубовым деревом, травянистая степь.	0.757299	real	76	88
Алдынғы сәнәғәт төрө — машиналар төҙөү.	Ведущий вид промышленности - машиностроение.	0.690182	real	39	44
Башҡортостан — илдең эре ауыл хужалығы районы.	Башкортостан - крупный сельскохозяйственный район страны.	0.666997	real	46	57
Ул ситкә иген, картуф, ит һәм һөт (эшкәртелгән хәлдә) сығара.	Он экспортирует зерно, картофель, мясо и молоко (в переработанном виде).	0.791132	real	61	72
Ауыл хужалығын үҫтереү өсөн бында бик уңайлы тупраҡ-климат шарттары бар.	Для развития сельского хозяйства здесь имеются очень благоприятные почвенно-климатические условия.	0.848796	real	72	98
Уртасанан һалҡыныраҡ бүлкәткә ҡараған Урал тауҙарында һәм Өфө яйлаһында был осорҙа йылылыҡ суммаһы 1500—1800° тәшкил итә, һалҡын булмаған көндәр бик аҙ (55—90 көн).	В Уральских горах, относящихся к умеренно холодному поясу, и на Уфимском плато, сумма тепла за этот период составляет 1500 - 1800 °, минимальное количество нехолодных дней (55 - 90 дней).	0.822722	real	164	187
Урал алдында ҡар ҡатламының ҡалынлығы ужым ашлығын туңыуҙан һаҡларға, яҙ айҙарында һәм йәй башына тиклем тупраҡты дымға туйындырырға ярҙам итә.	Толщина снежного покрова в Предуралье позволяет защитить озимые от промерзания, пропитать почву влагой в весенние месяцы и до начала лета.	0.714403	real	143	138
Әммә ере уңдырышлы, башлыса ҡара тупраҡлы.	Почвы плодородные, преимущественно черноземные.	0.581194	real	42	47
Республикала ауыл хужалығы өсөн файҙаланыуға яраҡлы бик күп ер майҙаны бар.	В республике имеется огромное количество земельных угодий, пригодных для использования в сельском хозяйстве.	0.784804	real	75	108
Һөрөнтө ер, сабынлыҡтар һәм көтөүлектәр 7,2 млн га, йәғни бөтә майҙандың 51%-ын биләй.	Пашни, сенокосы и пастбища занимают 7,2 млн. гектаров, или 51% территории.	0.830503	real	86	74
Ауыл хужалығы ерҙәренең ҙурлығы буйынса Башҡортостан күрше төбәктәр араһында тик Ырымбур әлкәһенән генә ҡалыша.	По размерам сельхозугодий Башкортостан среди соседних регионов уступает только Оренбургской.	0.763407	real	111	92
Ерҙәренең ауыл хужалығы өсөн үҙләштерелеү дәрәжәһе буйынса республика Рәсәй Федерацияһына ҡарағанда ике тапҡырға өҫтөн тора.	Степень освоенности территории под сельское хозяйство в 2 раза выше, чем по Российской Федерации.	0.513277	real	124	97
Ауыл хужалығы ерҙәренең өстән ике өлөшөн — һөрөнтө ерҙәр, өстән бер өлөшөн сабынлыҡтар менән көтөүлектәр тәшкил итә.	Две трети сельскохозяйственных земель составляют пашни, треть - сенокосы и пастбища.	0.649751	real	116	84
Бындай нисбәт ауыл хужалығында үҫемлекселек менән малсылыҡты яҡшы яраштырырға мөмкинлек бирә.	Такое соотношение позволяет хорошо сочетать растениеводство и животноводство в сельском хозяйстве.	0.640108	real	93	98
Ауыл хужалығы ерҙәренең төп өлөшө Урал алды һәм Урал аръяғы тигеҙлектәрендә урын алған.	Основные массивы сельхозугодий размещены на равнинах Предуралья и Зауралья.	0.783888	real	87	75
Бында ерҙәр ауыл хужалығы өсөн уңай һәм һөрөнтө ерҙәр өҫтөнлөк итә.	Здесь преобладают земли, благоприятные для сельского хозяйства и пашни.	0.580422	real	67	71
Башҡортостан Республикаһы шарттарында ауыл хужалығы етерлек хеҙмәт ресурстарына нигеҙләнә.	Сельское хозяйство в условиях РБ опирается на достаточное количество трудовых ресурсов.	0.754457	real	90	87
Ауылда йәшәүселәрҙең һаны буйынса республика Рәсәйҙә Краснодар крайынан ҡала икенсе урынды алып тора.	По количеству сельских жителей республика занимает в России второе место, уступая лишь Краснодарскому краю.	0.839069	real	101	107
Баҙар мөнәсәбәттәре ауыл хужалығына ла ҙур үҙгәрештәр индерҙе, ул күп тармаҡлы булып үҫешә башланы.	Рыночные отношения внесли большие изменения и в сельское хозяйство, которое стало развиваться многоотраслевым.	0.435509	real	99	110
эре ауыл хужалығы предприятиеларына ҡулайлашҡан булыуы менән аңлатылалыр, күрәһең.	Наиболее вероятным объяснением является то, что деревья были искажены местными фермерами.	0.39189	real	82	89
Хәҙерге шарттарҙа тегеһен дә, быныһын да (психологияны һәм инфраструктураны) бер юлы емереү ҙур аҡылһыҙлыҡ булыр ине.	Ломать и то, и другое (и психологию, и инфраструктуру) в «одночасье» в нынешней ситуации было бы безумием.	0.608111	real	117	106
Иҡтисадты үҙгәртеп ҡороу шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙың үҫеүенә, кешеләр ҡулындағы мал һанының артыуына булышлыҡ итте, ҡала халҡына емеш-еләк һәм йәшелсә баҡсасылығы менән шөғөлләнергә ирек бирҙе.	Реформирование экономики способствовало росту личных подсобных хозяйств, увеличению поголовья скота в руках людей, позволило горожанам заняться плодово-ягодным и овощным садоводством.	0.743015	real	193	183
Эшләүселәренең матди хәлен яҡшыртыу маҡсатында һөт, ит етештереүсе, йәшелсә, картуф үҫтереүсе үҙ «аграр цехтарын» булдырырға мәжбүр булған предприятиелар һәм ойошмалар һаны көндән-көн арта.	С целью улучшения материального положения своих работников все больше предприятий и организаций вынуждены обзавестись «аграрным цехом», где производят молоко, мясо, выращивают овощи, картофель.	0.820413	real	189	193
Бындай цехтарҙа хәҙер ит-һөттө эшкәртеүсе минизаводтар барлыҡҡа килә башланы.	В таких цехах стали появляться мини-заводы по переработке молока и мяса.	0.751581	real	77	72
Етештереүҙең ҡырҡа түбән төшөүе, уның матди-техник нигеҙен ныҡ ҡаҡшатҡан сәнәғәт һәм ауыл хужалығы продукцияларына хаҡтарҙың тигеҙ булмауы, көрсөклөккә илтеп терәгән башҡа күренештәр һаҡланып ҡалған колхоз һәм совхоздарҙың, башҡа тауар етештереүселәр кеүек үк, тыуып килгән баҙар шарттарына яраҡлашыуын ҡыйынлаштыра.	Обвальный характер спада производства, депаритет цен на промышленную и сельскохозяйственную продукцию и другие кризисные явления, сильно осложнившие развитие материально-технической базы производства, затрудняют процесс адаптации сохранившихся колхозов и совхозов, как и других групп товаропроизводителей, к формирующимся рыночным отношениям.	0.625434	real	316	342
Шулай ҙа шаҡтай ҙур алға китеш күҙәтелә, һорау менән файҙаланылмаған ҡайһы бер иген культуралары сәсеүлектәрен ҡыҫҡартып, урынына шәкәр сөгөлдөрө, картуф һәм йәшелсәне арттырыу иҫәбенә сәсеүлек майҙандары структураһына үҙгәрештәр индерелә.	Однако наблюдается значительный прогресс, вносятся изменения в структуру посевных площадей за счет сокращения посевов некоторых невостребованных зерновых культур и увеличения вместо них сахарной свеклы, картофеля и овощей.	0.823927	real	239	222
Ауыл хужалығы продукцияһын һаҡлау һәм эшкәртеүгә иғтибар күберәк бүленә башланы.	Больше внимания стало уделяться хранению и переработке сельхозпродукции.	0.718474	real	80	72
Башҡортостанда ауыл хужалығына дәүләт ярҙамы күләме сағыштырмаса юғары кимәлдә һаҡлана.	Объемы государственной поддержки сельского хозяйства в РБ продолжают сохраняться на относительно высоком уровне.	0.51119	real	87	112
АСК-ны етештереү саралары менән тәьмин итеүсе тармаҡтарҙан Башҡортостанда ауыл хужалығы машиналарының, минераль ашламаларҙың һәм ағыулы химикаттарҙың, ҡатнаш аҙыҡ һәм һауыт-һыйышлыҡтарҙың шаҡтай күп төрҙәрен етештереү яйға һалынған.	Из сфер, обеспечивающих АПК средствами производства, в РБ представлено изготовление ряда видов сельскохозяйственных машин, минеральных удобрений и ядохимикатов, комбикормов и тары.	0.424	real	232	180
Республика тәбиғәте һәм күп төрлө иҡтисад шарттары игенселек һәм малсылыҡ тармаҡтарын үҫтереү өсөн яҡшы.	Природа республики и многообразные экономические условия благоприятны для развития отраслей земледелия и животноводства.	0.727712	real	104	120
Хәҙерге ваҡытта сәсеүлек майҙандары 4,2 млн га.	Сейчас количество порносайтов достигает числа в 4,2 миллиона.	0.658477	real	47	61
Уның яртыһынан күберәген бөртөклө иген культуралары биләй.	Более половины посевов отводится зерновым.	0.595294	real	58	42
Яҙғы бойҙай төп иген культураһы булып тора, уның өлөшө бигерәк тә Урал алды һәм Урал аръяғы далаларында ҙур.	Главной зерновой культурой является яровая пшеница, доля ее особенно высока в предуральской и зауральской степях.	0.828824	real	108	113
Ужым арышы башлыса Урал алды төбәктәрендә игелә.	Озимая рожь сеется, главным образом, в предуральской части.	0.823991	real	48	59
Урал аръяғында ҡар ҡатламының ҡалын ятмауы был культураның яҡшы ҡышлауын ҡыйынлаштыра.	Недостаточный снежный покров в Зауралье затрудняет благополучную перезимовку этой культуры.	0.626224	real	86	91
Башҡортостан далалары — тары игеү, ә Урал алдының урманлы далалары ҡарабойҙай сәсеүлектәре өсөн уңай.	Башкирские степи удобны для выращивания проса, а предуральские лесостепи - для посевов гречихи.	0.701292	real	101	95
Иген хужалығы республика ауыл хужалығының иң рентабелле тармағы.	Зерновое хозяйство является самой рентабельной отраслью сельского хозяйства республики.	0.829382	real	64	87
Сөгөлдөр баҫыуҙары Ағиҙелдең урта ағымында, көнбайыш райондарҙа уңдырышлы тупраҡ һәм йәйгеһен дым етерлек булған төбәктәрҙә таралған.	Свекловичные поля распространены в среднем по течению реки Белой, в западных районах в регионах с достаточным количеством плодородных почв и влаги летом.	0.692846	real	133	153
Хужалыҡтар гектарынан 180—200 центнер, ә алдынғы сөгөлдөрсөләр хатта 400—500 центнер сөгөлдөр үҫтереп ала.	Хозяйства выращивают 180 - 200 центнеров свеклы с гектара, а передовые свекловоды даже 400 - 500 центнеров.	0.924406	real	106	107
Көнбағыш техник культураларҙан әһәмиәте яғынан икенсе урында, уның сәсеүлектәре Урал алдының көньяҡ өлөшөндә таралған.	Подсолнечник на втором месте по значимости от технических культур, его посевы распространены в южной части Предуралья.	0.706009	real	118	118
Республика илдә картуф үҫтереү өсөн иң уңайлы тупраҡ-климат шарттары булған ареалдар иҫәбенә инә.	Республика входит в ареал наиболее благоприятных почвенно-климатических условий для производства картофеля в стране.	0.884043	real	97	116
Башҡортостан картуфтың тулайым йыйымы буйынса Рәсәйҙә тәүге урындарҙа тора.	Башкортостан занимает первые места в России по валовому сбору картофеля.	0.543506	real	75	72
Картуф Уралдағы күрше райондарға, ә уны эшкәртеү продукттары (крахмал, киптерелгән картуф) Төньяҡ һәм Алыҫ Көнсығыш райондарына ебәрелә.	Картофель вывозится в соседние области Урала, а продукты его переработки (крахмал, сушеный картофель) – в районы Севера и Дальнего Востока.	0.837381	real	136	139
Республикала йәшелсә, ҡауын-ҡарбуз халыҡты яңы өҙөлгән хәлендә лә, урындағы емеш-еләк, йәшелсә сәнәғәте сеймалы сифатында ла тәьмин итеү өсөн етештерелә.	Овощи, бахчевые культуры производятся в республике для обеспечения населения как в свежем состоянии, так и в качестве местного плодово-ягодного, овощного сырья.	0.667154	real	153	160
Ҡалалар тирәләй һөтсөлөк-йәшелсәселек совхоздары ойошторолған, теплица комбинаттары төҙөлгән.	Вокруг городов организованы молочно-овощные совхозы, построены тепличные комбинаты.	0.84662	real	93	83
Ул 13 мең га майҙанды биләй.	Под ним занято около 13 тысяч гектаров земли.	0.69614	real	28	45
Баҡсалар индустриялы үҙәктәрҙе уратып алған, шулай уҡ Ағиҙел йылғаһының урта һәм түбән ағымында тәбиғәт шарттары уңайлы төбәктәрҙә киң таралған.	Сады охватывают индустриальные центры, а также природные условия в среднем и нижнем течении реки Белой широко распространены в благополучных регионах.	0.719591	real	144	150
Әммә уларҙың продукт бире үсәнлеге юғары түгел.	Однако развитие ее было незначительным.	0.400744	real	47	39
Шуға күрә улар кәрәкле мал аҙығының яртыһынан да аҙырағын бирә.	Поэтому они обеспечивают лишь менее половины требуемых кормов.	0.578147	real	63	62
Мал аҙығының ҡалған өлөшө кукуруз, тамыраҙыҡтар, ҡуҙаҡлы культуралар һәм сәселгән үлән иҫәбенә алына, улар сәсеүлектәрҙең һәр дүртенсе гектарын биләй.	Остальную часть кормов дают кукуруза, кормовые корнеплоды, бобовые культуры и сеяные травы, которые занимают каждый четвертый гектар посевов.	0.752329	real	150	141
Республика сәнәғәте карбамид, аҡһым-витамин ҡатнашмалары, ылыҫ оно менән тәьмин итә.	Промышленность республики поставляет карбамид, белково-витаминные смеси, хвойную муку.	0.775442	real	84	86
Малсылыҡта шулай уҡ шәкәр заводтары ҡалдыҡтары — һығынды, дөйөм туҡланыу предприятиелары ҡалдыҡтары файҙаланыла.	В животноводстве также используются отходы сахарных заводов - жом, отходы предприятий общепита.	0.694408	real	112	95
Башҡортостанда һыйыр малдарын үрсетеү малсылыҡтың төп тармағын тәшкил итә.	Ведущей отраслью животноводства Башкортостана является разведение крупного рогатого скота.	0.547255	real	74	90
Ҙур ҡалалар янында ит-һөт малсылығы яңы һауған һөт менән тәьмин итеүгә махсуслашҡан, ә ҡаланан алыҫ ятҡан урындарҙа һөттән май яҙалар, сыр эшләйҙәр, ә ҡайһы бер ерҙә һөт консервалары һәм һөт порошоктары етештерәләр.	Вблизи больших городов молочно-мясное скотоводство специализируется на производстве свежего молока, а в отдалении от городов молоко перерабатывается на масло, сыр, местами на молочные консервы и молочный порошок.	0.693684	real	215	212
Сусҡасылыҡты үҫтереүҙә унан ит һәм ыҫланған ит алыу төп йүнәлеш булып тора.	Основным направлением в развитии свиноводства определено производство мясной и беконной свинины.	0.59293	real	75	96
Һарыҡсылыҡ иһә ярым нәҙек һәм нәҙек йөнлө һарыҡ аҫрау йүнәлешендә үҫтерелә.	Овцеводство представлено полутонкорунным и тонкорунным направлением.	0.53042	real	75	68
Кәзәләр мамыҡ һәм һөт бирә, кәзә мамығынан бына тигән итеп шәл бәйләйҙәр.	Козы дают молоко и пух, который идет на изготовление пуховых платков.	0.302778	real	73	69
Ҡошсолоҡто үҫтереүгә күп йәһәттән ҡалаларҙың байтағы эргәһендә ҙур-ҙур ҡошсолоҡ фабрикалары төҙөү булышлыҡ итте.	Развитию птицеводства во многом способствовало создание в пригородных зонах ряда городов крупных птицефабрик.	0.528761	real	112	109
Йылҡы итенән әҙерләнгән ҡаҙылыҡ һәм ҡарта, тултырмалар башҡорттарҙа затлы ризыҡтар иҫәбенә инә.	Приготовляемые из конины мясные изделия – казы и карта – у башкир считаются деликатесами.	0.310493	real	95	89
Башҡорт аттары бер миҙгелдә 1600—1800 литр (ә ҡайһы берҙәре 3000 литрға тиклем) һөт бирә ала, унан шифалы эсемлек — ҡымыҙ яһайҙар.	Башкирские лошади за сезон могут сдать 1600 - 1800 литров молока (а некоторые до 3000 литров), из которого делают целебный напиток - кумыс.	0.926997	real	130	139
Республиканың көнбайыш дала райондарында дөйөм Рәсәй әһәмиәтендәге климат-ҡымыҙ шифаханалары булдырылған, унда үпкә шеше ауырыуҙары дауалана.	В западных степных районах республики созданы климатокумысолечебные здравницы общероссийского значения, где лечатся больные туберкулезом легких.	0.680002	real	141	144
Хәҙерге ваҡытта бында Рәсәйҙә булған бөтә умарта күстәренең ун биштән бер өлөшө тупланған.	Ныне здесь сосредоточена пятнадцатая часть пчелиных семей России.	0.612489	real	90	65
Республиканың күп ауыл хужалығы предприятиелары умартасылыҡ менән шөғөлләнә.	Многие сельхозпредприятия республики занимаются пчеловодством.	0.747804	real	76	62
Бында умартасылыҡтың ғилми-тәжрибә базаһы бар, яһалма балауыҙ етештереү ойошторолған, шулай уҡ тармаҡ өсөн юғары әҙерлекле белгестәр тәрбиәләнә.	Создана научно-экспериментальная база пчеловодства, организованы производство искусственной вощины, а также подготовка кадров высшей квалификации для отрасли.	0.30744	real	144	158
Илдә умартасылыҡ кәрәк-яраҡтары етештереүсе ике заводтың береһе Стәрлетамаҡта урынлашҡан.	Один из двух имеющихся в стране заводов по изготовлению пчеловодного инвентаря размещен в городе Стерлитамаке.	0.412358	real	89	110
Республикала ғәжәп күп төрлө сәскәләр башҡорт балына иҫ киткес хуш еҫ һәм ҡабатланмаҫ тат бирә.	Большое разнообразие медоносной растительности придает башкирскому меду неповторимый аромат.	0.551565	real	95	92
Шуға ла уның башҡорт балы тигән даны бар, халыҡ-ара күргәҙмәләрҙә һәм йәрминкәләрҙә ул күп тапҡыр миҙалдар һәм грамоталар яуланы.	Он завоевал большую популярность, неоднократно удостаивался почетных медалей и грамот на международных выставках и ярмарках.	0.719083	real	129	124
Умартасылыҡтың башҡа продукцияһы ла: балауыҙ, умарта елеме (прополис), инә ҡорт һөтө лә киң һорау менән файҙалана.	Большим спросом пользуется и другая продукция пчеловодства – воск, прополис и маточное молочко.	0.5048	real	114	95
Хеҙмәттең дөйөм Рәсәй территориаль бүленешендә республика эре яғыулыҡ-энергетика базаһы булып сығыш яһай.	В общероссийском территориальном разделении труда республика выступает как крупная топливно-энергетическая база.	0.74875	real	105	112
Республиканың яғыулыҡ-энергетика комплексы үҙенең структураһы яғынан арыу уҡ күп төрлө.	Топливно-энергетический комплекс республики по своей структуре весьма разносторонен.	0.67766	real	87	84
Уларҙың күбеһе дөйөм Рәсәй күләмендәге әһәмиәткә эйә.	Многие из них имеют общероссийское значение.	0.397248	real	53	44
1997 йылда уның өлөшөнә бөтә Рәсәйҙә сығарылған нефттең 9,1%-ы тура килде.	В 1997 году на его долю приходилось 9,1% общероссийской добычи нефти.	0.853853	real	74	69
Әгәр шул йылда ил буйынса дөйөм алғанда халыҡтың йән башына 2 тонна нефть тура килһә, Башҡортостанда ул 3,4 тонна булды.	Если в том же году по стране в целом на душу населения было добыто 2 тонны нефти, то в РБ – 3,4 тонны.	0.7857	real	120	102
Нефть сығарыу сәнәғәтен үҫтереү Башҡортостан индустрияһының тармаҡ структураһында тәрән ыңғай үҙгәрештәр тыуҙырҙы, күп тармаҡлы комплекс барлыҡҡа килде.	Развитие нефтедобывающей промышленности вызвало глубокие позитивные изменения в отраслевой структуре индустрии Башкортостана, появился многоотраслевой комплекс.	0.701405	real	152	160
Ул нефть сығарыу тармағына нигеҙләнде.	Основой его стала нефтедобывающая отрасль.	0.666454	real	38	42
Ошо беренсе дәрәжәләге әһәмиәткә эйә булған тармаҡҡа сәнәғәттең бында элек эшләп килгән тармаҡтары яраҡлаштырылды.	К этой первостепенного значения отрасли «приспособились» ранее существовавшие здесь ветви промышленности.	0.686418	real	114	105
Хәҙерге Башҡортостан хужалығының энергетика, нефть эшкәртеү, нефть химияһы һәм машиналар эшләү кеүек мөһим тармаҡтары тап бына нефть сығарыу базаһында барлыҡҡа килде һәм киң үҫеш алды.	Именно на базе нефтедобычи зародились и получили широкое развитие такие ключевые отрасли хозяйства сегодняшнего Башкортостана, как энергетика, нефтепереработка, нефтехимия и машиностроение.	0.822047	real	184	189
Республика хужалығының башҡа күп тармаҡтарында ла нефть сығарыу сәнәғәтенең ыңғай йоғонтоһо сағыла.	Благотворное влияние нефтедобывающей промышленности испытывают многие отрасли хозяйства республики.	0.742321	real	99	99
Транспорт та тамырҙан үҙгәреш кисерҙе.	Коренное изменение претерпел транспорт.	0.633146	real	38	39
50-се йылдар уртаһында Башҡортостан нефть сығарыу күләме буйынса илдең иҫке, иң ҙур нефть эшкәртеү төбәге Әзербайжан ССР-ын уҙып, СССР-ҙа беренсе урынға сыҡты.	К середине 50-х годов Башкортостан по объему добычи нефти вышел на первое место в СССР, обогнав самый старый и крупный нефтеперерабатывающий регион страны – Азербайджанскую ССР.	0.810702	real	159	177
1967 йылда республикала нефть сығарыу иң ҙур күләмгә (47,8 млн т) еткерелде.	В 1967 году добыча нефти в республике достигла наибольшего объема (47,8 млн. т).	0.929813	real	76	80
Әммә ятҡылыҡтар ярлылана барыу һөҙөмтәһендә артабан нефть сығарыу кәмей башланы.	Но вследствие начавшегося истощения месторождений добыча нефти стала сокращаться.	0.616674	real	80	81
Бөгөн иһә Башҡортостан, йылына 14 млн т нефть сығарып, Төмән өлкәһенән һәм Татарстан артынан бара.	Ныне РБ, добывая в год 14 млн. т нефти, следует за Тюменской областью и Татарстаном.	0.79864	real	98	84
Республикала нефть сығарылған бөтә осорҙа ер ҡуйынынан 1,5 млрд т нефть алынған.	За период существования нефтедобычи в республике из ее недр извлечено 1,5 млрд. т нефти.	0.87369	real	80	88
Ләкин бынан Башҡортостандың нефть промыслаларының ғүмере бөттө йәки бөтөп бара, тип һығымта яһарға ярамай.	Но отсюда нельзя делать вывод, что башкирские нефтепромыслы отжили или отживают свой век.	0.590872	real	106	89
Күптән түгел асылған шаҡтай ҙур Илеш нефть ятҡылығы бының асыҡ миҫалы.	Подтверждение тому – недавнее открытие довольно крупного Илишевского нефтяного месторождения.	0.730905	real	70	93
Нефть эҙләү яңынан-яңы майҙандарҙа һәм ер аҫтының тәрәнерәк ҡатламдарында алып барыла.	Поисками нефти охватываются новые территории и более глубокие горизонты земли.	0.629393	real	86	78

End of preview. Expand in Data Studio

Russian-Bashkir Parallel Corpus

A large-scale parallel corpus for Russian-Bashkir machine translation, containing 9.7M sentence pairs filtered by semantic similarity.

Dataset Details

Languages: Russian (rus) ↔ Bashkir (bak)
Size: 9,768,889 translation pairs
Repository: BorisTM/bak-rus-parallel

Usage

from datasets import load_dataset

dataset = load_dataset("BorisTM/bak-rus-parallel")

Dataset Fields

Field	Type	Description
`rus`	string	Russian sentence
`bak`	string	Bashkir sentence
`static_sim`	float32	Semantic similarity score (cosine similarity, 0-1)
`source`	string	Data source: `"real"` or `"synth"`
`length_rus`	int64	Character length of Russian sentence
`length_bak`	int64	Character length of Bashkir sentence

Dataset Composition

The corpus combines two sources:

Real Data (`source="real"`)

Authentic human-created translations from the following parallel corpora:

Source	Description
`AigizK/bashkir-russian-parallel-corpora`	Bashkir-Russian parallel corpus
TIL-MT Corpus	Turkic Interlingua parallel corpus (ba-ru)
NLLB (OPUS)	NLLB ba-ru parallel corpus from opus.nlpl.eu
Wikimedia (OPUS)	Wikimedia ba-ru parallel corpus from opus.nlpl.eu

Synthetic Data (`source="synth"`)

Generated via back-translation using the facebook/nllb-200-distilled-600M model on the following raw Bashkir text corpora:

Source	Description
`omarkamali/wikipedia-monthly`	Bashkir Wikipedia (2025-10-01 dump)
`HuggingFaceFW/fineweb-2`	FineWeb-2 bak_Cyrl split
`cis-lmu/Glot500`	Glot500 bak_Cyrl split
HPOLT 3.0	High-quality multilingual web text (bak_Cyrl)

Filtering

All sentence pairs are filtered by the following criteria:

Semantic similarity > 0.25 (computed using BorisTM/static_rus_bak embeddings)
Sentence length: <512 for both languages

Statistics

Source	Count
Real	~3.0M pairs
Synthetic	~6.8M pairs
Total	9.7M pairs

License

Please refer to the original source licenses for specific data components.

Citation

If you use this dataset, please cite:

@dataset{bak_rus_parallel,
  title = {Russian-Bashkir Parallel Corpus},
  author = {BorisTM},
  year = {2025},
  url = {https://huggingface.co/datasets/BorisTM/bak-rus-parallel}
}